Dear Mayor Isko

2015-category-title-dear-manila2019-headline-feature-dear-mayor-isko

This article is part of Aurora Metropolis’ #Manila448 Series in celebration of Araw ng Maynila. The views expressed by the author does not reflect the view of organizations he represents or he is affiliated with.


 

The election of Francisco Domagoso, popularly known as Isko Moreno, as Mayor of Manila has become a breath of fresh air for Manileños who are frustrated over the administration of Joseph Ejercito Estrada. His promise to “bring back the glory days” never flourished and the loss of order was unpleasantly evident all over the city. For most locals, six years were enough and it’s about time to kick Estrada out of the throne. Although lagging behind other progressive cities where young leaders are leading their constituencies, at last, by 12 noon of June 30, 2019, Manila will have a young politico to serve as the Philippines’ de facto “Little President”.

A new local chief executive like Domagoso is always equivalent to new beginnings and new plans; however, old goals and old assurances will remain in order of battle. In the case of Manila, it equates to one strong yet unheeded word – “revival”.

Since the city’s annihilation in 1945 due to the Second World War, leaders before us kept on talking about returning its “glory days”. Restoration of the city’s picturesque and lavish character seemed impossible because most of the ruined structures were uniquely built centuries ago. Moreover, as response to the call of the New World Order after the war, Manila was forced to “modernize” which changed its course in the next seventy years. While attempts were done for its gradual revival, the idea of revitalization remained a grand dream waiting to be fulfilled in a grand way.

Revival is indeed an ambitious word for a city like Manila. In urban planning, creating new empires using new blueprints is way cheaper than reviving old empires using old blueprints. While it is practically true, some oldtowns and cities around the globe continue to blend old designs with new technology to preserve its identity and reflect its history for next generation’s sake. Some of them have maintained its stature as leading world capitals because they successfully and effectively merged the past, present and future in their city’s invigorated characters.

Imagine: Manila could still be a prominent world city like Paris if we managed to take care of old structures that shaped its image as the modern city of the Far East before the war. Manila could be more diverse than Hong Kong if we managed to effectively mix the old and the new after the war.

Truth be told: it is not easy to revive Manila’s lost glory. But is it really too late?

It may not be a unique proposition, but if the new Mayor of Manila will have his time to read this, let this author—a simple Manileño who never stops telling the story of this city to the world—to share his two cents to our new young leader:

Dear Mayor Isko…

Please take care of what we have from Old Manila. I am not debunking the traditional definition of revival but as we follow another New World Order, the city—through your leadership—must protect what is left from our glorious past whatever it takes while we continue to redevelop our city. We have seen countless great structures, some of them were sites for historical veneration, being knocked down in the name of modernity and commercialism. It is now the time to exert Maharnilad’s powers to stop ruthless demolition and reckless alteration of old houses, old buildings, old markers and old monuments. You actively pushed for the revitalization of Escolta, Manila Zoo, Lawton, Arroceros Park and other city-owned public spaces during the campaign. Manila needs young blood to find her lost soul and the key to make the search effective is YOU. But we will not just sit here and do nothing. We will help your government make it happen through our own means. Lead us and everything will follow.

It is not easy to revive our desired glory for the Capital City. But it is not too late. Never too late.

#Manila448

 

 

cropped-article-stoper.png

Ang Bus Ban At Ang “Modernong Intramuros” Na Maynila

Nakaugalian ko nang maging online lagi mula nang iwan ko ang Manila City Hall, gawa ng pagpapalit ng bagong administrasyon sa pamumuno ni dating Pangulong Joseph Estrada at re-electionist Vice Mayor Isko Moreno. Good news at bad news ito para sa akin, pero mas iniisip ko ang kabutihang dulot ng gawaing ito. Ang pagbubukas ng Facebook ay parang pagbabasa ko ng broadsheet, kung saan mas madaling makakuha ng mga balita para sa aking sarili at para sa pinapatakbo kong page na Manila Youth Interactive. Dito rin ako nakakakuha ng inspirasyon para makapagsulat muli ng kuwento at artikulo para sa Aurora Metropolis na madalang kong nagagawa nung mga panahong ako ay nasa serbisyo sa mga kabataan.

Heto ang buhay ko ngayon, nagigising para humanap ng kapaki-pakinabang na mga salita at nakakatulog sa kakahanap ng mga ito. Sa ganitong paraan, para pa rin akong naglilingkod sa mga kabataang nakikinabang sa mga impormasyong kailangan nilang malaman.

Sa kabila nito, tila hindi ko pa rin pinapakawalan ang sarili ko sa anino ng clock tower ng Maharnilad. Nakakahanap pa rin ng tiyempo ang tadhana na mangialam ako sa pulitika ng lokal na pamahalaan. Ginagalang ko nang taos sa puso at tanggap na nang buong buo ang pagkapanalo ni Erap at Isko bilang mga pinuno ng Maynila, ngunit narito pa rin sa loob ko ang pag-aalab na bantayan sila sa mga hindi nila dapat gagawin sa aking minamahal na lungsod. Kumbaga, hindi ko maitatago ang katotohanang kritiko ako ng kasalukuyang administrasyon sa lungsod. Hindi ninyo ako masisisi. Hindi ko sila binoto at kailangan nilang patunayan sa akin, bilang nagmamalasakit na Manilenyo, na hindi nagkamali ang mga taong muling naghalal sa kanila sa pwesto. Sabihin ko mang wala akong pakialam dahil hindi ko sila ibinoto, hindi ko maitatago ang malasakit ko sa Maynila. Dito ako nakatira, dito ako nabubuhay, at ang tanging pambawi ko sa mga nagawa ng lungsod sa akin ay protektahan siya sa pinakasimpleng pamamaraang kaya ko.

Hulyo 22. Umaga. Bumungad sa aking Facebook news feed ang balitang pinipigilan ng pamahalaang lungsod na papasukin ang mga bus sa Maynila bilang solusyon sa napakalalang sitwasyon ng trapiko. Hindi ang pagpasa ng ordinansa ang laman ng balita kundi pagkabigla’t galit ng mga mananakay ng bus dahil sa araw lang din na yaon nila nalaman na may ganitong batas na pala sa siyudad. Kahit ang mga bulwagang pambalitaan ay nagulantang dito dahil hindi umano nagpaabiso ang lokal na pamahalaan na magpapatupad sila agad-agad ng ganitong programa. Resulta nito ang malawakang kalituhan sa pagitan ng mga pasahero at mga bus driver na napagbubuntunan ng inis dahil dito.

Larawan mula sa Manila Bulletin Online

Larawan mula sa Manila Bulletin Online

Mabilis na ipinasa ng Sangguniang Panglungsod noong ika-16 ng Hulyo ang Council Resolution No. 48 na nagbabawal sa lahat ng bus na walang permanenteng terminal sa lungsod na manatili sa saan mang panig ng siyudad at kumuha ng pasahero sa nasasakupan ng Maynila. Kasabay nito ang paglalabas ng traffic guidelines kung saan sila hihinto’t pinahihintulutang magbaba at magsakay ng kanilang pasahero. Para naman sa mga bus na may terminal dito, lalo na sa mga bumibiyahe ng pa-probinsya, hinahayaan silang pumasok sa lungsod ngunit magbababa o magsasakay lamang ng kanilang mga pasahero sa mga himpilan nila. Sa pagsasakatuparan ng batas na ito’y hindi naabisuhan ng City Hall ang Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) na siyang nangangasiwa sa ligalidad ng ruta ng public transportation sa bansa. Nilalabag umano ng Maynila ang batas trapiko dahil hinaharang umano nito ang mga ligal na bus na dumaan sa mga kalsada ng lungsod para makarating sa rutang itinakda ng kani-kanilang prangkisa. Para naman sa mga bus operator, malaking perwisyo ito para sa kanila dahil hindi lang sila nawawalan sila ng kita kundi sila rin ang unang naaagrabyado sa reklamo ng kanilang mga pasahero. Sa ilang araw na epektibo ang ordinansang ito’y naging kapansin-pansin ang napakaayos na daloy ng trapiko sa mga kalye, lalo na sa mga lugar na nirereklamo noon na masikip, mabigat at magulo dahil sa mga nagbabalagbagang bus.

Sa aking pagsubaybay sa mga detalye’t ibang mahahalagang impormasyon sa isyung ito, biglang pumasok sa aking gunita ang isang lugar na mahalaga sa kasaysayan ng Maynila — ang Intramuros. Sa loob ng mahigit tatlong siglo ay naging pinaka-eksklusibong distrito ng Pilipinas ang Intramuros. Patunay ang makakapal na pader na naghihiwalay sa mga Pilipinong “Indio” at sa noo’y itinuturing na korona ng pamahalaang kolonyal ng Espanya sa Asya Pasipiko. Kontrolado ng pamahalaan ang loob ng buong Intramuros na tila nasa loob ng isang malaking kamay na bakal ang pagpapatupad ng kaayusan sa distrito. Bukod sa naroon ang sentro ng gobyerno ay pinapatili nito ang mataas na pagtingin at paggalang ng lahat sa Intramuros bilang kabisera ng mga makapangyarihang Kastila hindi lang ng bansa kundi ng buong Malayong Silangan.

Hindi ba maganda ang ordinansang ito? Maaaring oo sa palagay ng marami. Masyado nang malaki ang Maynila at ang pangangailangan sa transportasyon ang isa sa mga pangangailangan upang gumalaw ang ekonomiya at pamumuhay dito. Narito pa rin ang ilan sa mga pinakaimportanteng kalsadang daanan patungo sa mga lugar ng hanapbuhay at mga paaralan sa kalakhan. Dahil sa batas na ito, ang mga dating nagtitipid na mananakay ay gagastos ng higit para sa pamasahe dahil sila’y magdadalawa o magtatatlong sakay papunta sa kanilang destinasyon.

Ngunit babalik ako sa konsepto ng Maynila bilang bagong Intramuros. Maaaring wala nang pader ang lungsod para maiwalay tayo sa iba pang bayan, pero dahil sa ordinansang ito ay nararamdaman kong muli ang tanyag na binakurang siyudad ng ika-16 na siglo. Positibo ang epekto? Para sa akin, positibo sa anggulong ito ay isang malaking hakbang na sa aking palagay ay makakatulong sa atin bilang mga disiplinadong Manilenyo. Marami sa atin ang hindi marunong sumunod sa batas trapiko na isa sa mga pinakapayak na regulasyon sa kahit saan mang bansa sa mundo. Kung saan-saan na lang tayo bumababa at sumasakay nang hindi namamalayang may tamang lugar pala para sa sakayan at babaan, lalo na sa mga pangunahing kalsada ng lungsod. Marami rin sa ating mga driver, bus man o jeepney, tricycle at iba pang uri ng transportasyon, ang hindi rin sumusunod sa itinakdang panuntunan sa pagkuha ng pasahero, bagkus, ginagawang kumpetisyon ang pagkuha ng mananakay sa kalye kahit hindi doon ang tamang sakayan. Sa iba namang hindi sa Maynila ang pangunahing ruta, problema sa kanila ang pag-balagbag sa mga kalsada na ginagawang paradahan para madaling makakuha ng pasahero.

Ang ordinansang ito ay tila isang kamay na bakal na kailangan sa loob ng ating lungsod. Maaaring mahirap at hindi kaaya-aya kung titingnan, ngunit naiintindihan ko ang kalaliman nito bilang isang solusyon, hindi lang sa problema ng trapiko sa Maynila kundi sa problema natin bilang mga tao. Dala natin ang pangalan ng bansa at obligasyon ng lokal na pamahalaan na panatilihin ang pinakamataas na paggalang sa Maynila bilang kabisera ng Pilipinas. Dapat tayong mga Manilenyo ang siya mismong nagbibigay-galang sa kung anong meron tayo sa loob ng lungsod tulad ng mga taong naninirahan noon sa Intramuros. Dapat tayong mga Manilenyo ang nagpapakita ng pinakamataas na disiplina, hindi lang sa kalye kundi sa aspeto ng pamumuhay na magdadala rin naman sa atin sa kaunlaran tulad ng mga Manilenyo noon sa Intramuros. Sa mga bus naman, nawa’y napag-isip-isip na ninyo na ang Maynila ay hindi lang basta tinatawiran para makarating lang sa inyong ruta. Ang Maynila ay tulad pa rin ng karangalang tinamasa ng Intramuros, isang matatag na lungsod na isinasaalang-alang ang kabutihan, kaligtasan at kaayusan ng nasasakupan nito. At tulad naman ng prinsipyo ni dating Mayor Alfredo Lim, sa Maynila, ang batas ay pinapatupad para sa lahat at walang taong mas mataas pa sa batas. Samakatuwid, bawat kalsada ng Maynila ay mahalaga kaya’t walang sasakyan, driver,operator o pasahero man ang dapat bumalagbag nang basta-basta, lalo na sa mga batas na isinasakatuparan dito.

Wala mang bus noong unang panahon, ngunit ang istriktong pagpapatupad ng batas tulad ng ordinansang ito ay para sa ikabubuti muli ng Maynila bilang susi sa kaunlaran. Nararanasan man natin ang perwisyong dulot nito sa kasalukuyan, tandaan natin na tayo’y dumaraan sa kalunos-lunos na proseso ng pagbabago na magpapatanto sa atin na tayo mismo ang may kasalanan kung bakit tayo nagkaroon ng ganitong problema. Sa sitwasyong ito, tayo mismo ang makakahanap ng libo-libong paraan para makapag-adjust sa mga pagbabago. Hindi tayo mga bobong umaasa lang sa instant at parang mga spoiled brat na magmamaktol kapag hindi naibigay ng pamahalaan ang gusto natin, kahit hindi na ito tama o nararapat.

Saludo ako sa pamunuan nina Mayor Erap at Vice Isko sa unang hakbang na kanilang pinapatupad sa kanilang unang termino sa Maynila. Nawa’y mapanindigan nila ang kagandahan ng regulasyong ito para sa pang-matagalang resulta ng kaayusan dito. Maliban sa mga pagkakamali tulad ng hindi maayos na malawakang pag-a-anunsyo nito sa publiko, hindi maayos na koordinasyon sa pambansang ahensyang may sakop nito at sa ilang mga bagay na dapat isaalang-alang bago ipatupad ang ordinansa (tulad ng kaaya-ayang loading and unloading bays at paglalagay ng jeepney terminals sa mga lugar na ito upang mapagsakyan ng mga pasahero galing sa labas ng Maynila), ang paghihigpit sa batas trapiko ay isang magandang solusyong dapat kaharapin ng lahat ng nakikinabang sa mga kalsada ng lungsod dahil dito magsisimulang dumaloy ang disiplina hindi lang ng sektor ng public transportation kundi nating lahat.

Sumusuporta po ang inyong lingkod sa hakbanging ito, ngunit MAS HIGIT AKONG NAGBABANTAY, muli, BILANG ISANG NAGMAMALASAKIT NA MANILENYO.

Ang Suweldo Ng Simpleng Empleyado Ng Gobyerno…

lim-vs-isko copy

UNA SA LAHAT: Sa ngalan ng aking kalayaan sa malayang pamamahayag ay sinusulat ko ang artikulong ito bilang paglalahad ng aking damdamin sa nangyayari sa aking pinakakamahal na Maynila. May pinapanigan ang sulating ito dahil sa pakiwari ko’y ito ang masakit na katotohanan na nagaganap sa pulitika ng lungsod. Anumang komentong ilalathala ng sinuman ay buong tatanggapin at gagalangin ng may-akda. Maraming salamat po.

 

Humihingi ako ng paumanhin sa mga masusugid na sumusubaybay sa Aurora Metropolis dahil sa napakamadalang kong pagpo-post ng entries sa blog na ito. Nitong mga nakaraang buwan ay tinutukan ang aking isa pang karera – ang pagiging lider ng mga kabataan sa ilalim ng pamahalaang lungsod ng Maynila. Nakakapagod man ay napakasaya kong gabayan ang mga kabataan, partikular sa Tundo na unang distrito ng lungsod, sa iba’t ibang gawaing maaaring magpaunlad ng kanilang buhay sa hinaharap. Hindi madaling trabaho na maging kuya ka sa mga binata’t dalagang walang malinaw na direksyon sa buhay kaya’t nakagagaan sa loob na makita mong sa simpleng mga salita’y nabibigyang-linaw mo ang kanilang prinsipyo para sa kinabukasan.

Nagsisilbi akong youth leader at office volunteer para sa Manila Youth Development and Welfare Bureau. Bagama’t hindi regular na hanapbuhay, itinuturing ko itong utang na loob sa gobyerno ng lungsod dahil naging susi ang mga programa ng opisina para malaman kong may magagawa ako sa mga kapwa ko kabataan. Buong puso akong tinatanggap ng mga bumubuo ng tanggapan sapagkat sa maliit kong pamamaraan ay natutulungan ko sila, wala man silang naibibigay sa aking permanenteng sweldo. Sa ngayon, dahil pinapairal ko pa ang aking prinsipyo na magkusa para sa ikauunlad ng aking kapwa at para maging produktibo sa bansa, ay hindi bumubulaga sa aking utak na nararapat ay may kapalit na salapi ang aking serbisyo.

Sweldo. Sa pamahalaan, pambansa man o lokal, isang isyung hindi maalis-alis ay ang sinasabing napakaliit na sahod ng mga empleyado. Minsan, kung hindi dahil sa maliit, nagiging alburuto ng mga manggagawa ng pamahalaan ang delay ng perang kanilang pinagpaguran. Karamihan sa kanila’y may mga pamilya o may pinaglalaanan kaya’t hindi mo sila masisisi na ireklamo nila ang mga bagay na ito. Lalo pang umigting ang bugso ng damdamin ng mga taong gobyerno nang pumutok ang balitang namimigay ng milyun-milyon ang pinuno ng Mataas na Kapulungan na si Senate President Juan Ponce Enrile nang basta-basta sa mga kapwa niya senador bilang “regalo”. Ligal man itong gawin, bilang simpleng mamamayan, ay nakakapanghinayang na isipin na kung ang perang itinuturing nilang “regalo” ay pinantutulong na lang sa mga nangangailangan na tulad ng mga empleyado ng gobyerno, pihadong mas gagaan ang kanilang pasanin at magkakaroon ng motivation ang mga ito na mas pagbutihin ang paglilingkod sa bayan.

Sweldo. Hindi lingid sa kaalaman ng marami ang isyung diumano’y hindi napapasweldo nang tama ng Manila City Hall ang mga empleyado nito, lalo na ang casual at non-regular employees. Sa kasalukuyan ay may mga kilala akong nararanasan ang ganitong problema na nagiging dahilan upang bumaba ang moral nila para pumasok sa trabaho.

Maaaring mali ako, pero sa ilang taong pagkakakilala ko sa takbo ng Maharnilad (dahil matagal na ring naghahanap-buhay dito ang aking kapatid at asawa nito), sinisisi ko ang mga pantal sa pinipilit na ayusing pulitika sa lungsod. May mga nagsasabing dapat sisihin si Alkalde Alfredo Lim sa pangyayaring ito, pero siya nga ba talaga ang may kasalanan? Sa akin, HINDI.

Ilang termino nang naglilingkod si Lim sa Maynila at sa kanyang pamamalakad bilang ama ng kabisera ng Pilipinas, hindi nito napabayaan ang anumang sistema sa lokal na pamahalaan. Bagkus, pinipilit niyang pairalin ang political will para maging balanse ang takbo nito. Maaaring mali akong muli, pero sa aking hinuha’t pagkakaalam, sa patuloy na pagbalanse ng alkalde sa Maynila’y marami siyang nababangga. Sino? Ang mismong legislative body ng lungsod, ang City Council na karamiha’y kaalyado ng kanyang dating kasanggang si Bise Alkalde Francisco Domagoso, mas kilala bilang si Isko Moreno, ang tinuturing na malaking makinaryang tumutuligsa sa pamamalakad ng Alkalde. Silang may kakayahan upang pigilan ang anumang panukalang magpapausad sa gobyerno ng Maynila. Ang mga ito’y kapanalig ni Moreno, na hindi lingid sa marami, ay tinuring nang anak ni Lim na hinahanda niya sanang pamanahan ng Maynila gamit ang mas nararapat na paraan ng pamamahala. Sa kasamaang palad, ito ay tumiwalag kay Lim at kumampi sa isang dating Alkalde ng dati’y bayan ng San Juan, dating senador, dating bise presidente, at ika-13 pangulo ng Republika ng Pilipinas na si Joseph Estrada na kagulat-gulat na tatakbo bilang mayor ng lungsod. Hindi rin kaila ang maagang paninira nito sa alkaldeng nagsilbing tatay niya sa pamamahay na pinagtulungan nilang itaguyod na sa huli’y siya rin ang pipilit na bubuwag.

Maaaring mali ako, pero bilang mamamayang may pakialam sa sistema ng lungsod at kabataang nagnanais ng katiwa-tiwalang pamumuno para sa Maynila, masakit mang isipin na isang marumi’t nananadyang pulitika ang kumikitil sa karapatan ng simpleng empleyado ng lungsod na matanggap ang kanyang sweldo sa tamang oras. May mga tao sa City Hall na dapat ay naglilingkod nang tama ay tila nandadamay sa pag-ipit ng kapwa para lang masira ang imahe ng isang taong kilala nang nagsisilbi nang tapat sa Maynila. Kung ang sistemang iniatang sa makinarya para maging agresibo sa pagkuha ng trono ng lungsod ay paninira’t panggigipit, bahala nang ang mga iniipit ninyo ang humusga sa inyo dahil dama ko at dama ng marami ang tunay ninyong intensyon. Matuto tayong lumaban nang patas dahil ito ang tunay na pakahulugan ng malinis na pamumulitika.

Sweldo. Wala akong maisip na solusyon sa mga kaibigan ko sa Manila City Hall na nakararanas ng pagka-delay sa sahod at sa libo-libong simpleng empleyado ng gobyerno saan man sa Pilipinas na may parehong problema. Ako, bilang kabataang naglilingkod para sa kapwa ko kabataang may tinatanaw ring magandang bukas para sa ating bayan, nawa’y maging aral sa atin ang senaryong ito. Walang katumbas na halaga ng pera ang tunay na paglilingkod sa bansa, pero bilang mga lingkod sa pamahalaan sa hinaharap, ang bawat sentimong ating pinagtatrabahuhan ay malaking bagay na hindi pinagkakait ng mga lider na totoong nagsisilbi nang tama.