Pangarap. Dunong. Lakas. Pag-unlad. Maynila. Isang tula ng pag-asa

2015-category-title-dear-manila2018-post-image-dearmanila-manila447-01

This poem is part of Aurora Metropolis’ #Manila447 Series in celebration of Araw ng Maynila. The views expressed by the author does not reflect the view of all organizations he represent or he is affiliated with.


 

PANGARAP. DUNONG. LAKAS. PAG-UNLAD. MAYNILA
Isang tula ng pag-asa

 

Gusto kong makita at mahanap,
Siyudad kung sa’n ating nilalasap,
Pamumuhay na may hinaharap,
Mamamayang may mga pangarap.

Kabiserang ganap ang pagsulong,
Gobyernong handa laging tumulong,
Sa pagsubok ay hindi uurong,
May galing at walang hanggang dunong.

Kagitingan niya ay sadyang likas,
Kisig niya’y hinding-hindi aalpas,
Ganda’t tingkad man niya ay lumipas,
Kasaysayan niya’y tunay na lakas.

Ang kanyang tunay na hinahangad,
Bayang Manileñong may dignidad,
Tapat, ‘di maihahalintulad,
Kapit-bisig para sa pag-unlad.

Patuloy mong dalhin ang bandila,
Ikaw ang natatangi niyang tala,
Ngalan mo’y laging idadakila,
Pagpugay nami’y sa’yo, Maynila!

 

 

AURORA-NEW-LOGO-2015 copy_small

MANILEÑO DOWNGRADED: “Citizen of the Capital” no more?

2015-category-title-dear-manila2018-post-image-dearmanila-manila447-02

This article is part of Aurora Metropolis’ #Manila447 Series in celebration of Araw ng Maynila. The views expressed by the author does not reflect the view of all organizations he represent or he is affiliated with.


 

Just recently, I’ve read a news about the transfer of the Capital City in line with the proposed Federal Constitution as replacement to our current 31-year-old Constitution.

Speaking on behalf of Rodrigo Duterte’s consultative committee (ConComm) which attempts to draft a “hybrid charter”, lawyer Roan Libarios said in an interview that under the proposed federal government, vital centers shall be divided to other metropolitan areas as way of distributing powers in different regions. He cited the former Clark Airbase in Pampanga as the new administrative center while Metro Cebu can serve as another center to decongest traffic in Metro Manila, the current National Capital Region (NCR).

Libarios emphasized that since the 1987 Constitution does not exactly mandate Manila or Metro Manila as the Philippine capital, the ConComm is open to proposals for a new capital centers that shall serve as images of our country to the world.

This raises many questions in my mind:
– Is Manila become less valuable socially, culturally and politically?
– Is being “congested” an enough reason to hinder Manila from becoming a national capital?
– Do Manileños fail to exemplify a living global image for Filipinos?

Let me share my observations in a micro-perspective: As a Manileño or someone who was born, live and observe the city of Manila for all of his life.

While it is not provided by the current charter, dictator and former president Ferdinand Marcos released Presidential Decree No. 940 on June 24, 1976 “establishing Manila as the capital of the Philippines and as the permanent seat of the national government”. This instituted the formal transfer of the Capital City title to Manila from Quezon City which was declared as such by then president Elpidio Quirino in 1948. Months prior to the declaration of PD 940, Marcos also issued Presidential Decree No. 824 on November 7, 1975 creating Metropolitan Manila and, at the same time, declaring it as NCR. Given these orders from a head of state at that time, it is suffice to say that Manila and Metro Manila are both legally proclaimed as national capitals, contrary to Libarios’ claim that there was no legal mandate on the designation of seats of powers.

However, in the course of Manila’s growing economy in the 1970s, Escolta, the country’s central business district (CBD), started to feel the hardships of running the country’s commercial facet. The issues of traffic congestion, lack of parking areas and bigger office spaces forced big companies and leaders of vital industries to search for new places and build their own business infrastructures. One great example is the Ayala group who saw the potential in the former Makati municipality from a vast empty land to a progressive CBD. The rise of the Ayala Empire in Makati has made Escolta down on its knees as the commercial capital of the Philippines.

Despite the loss of a vital gem in its crown, Manila continues to be relevant in the socio-political arena. It’s not just because Malacañang is located here but, also, Manila served as a significant venue to display the continuing saga of struggling workers, highly-vigilant students and youth leaders and movers of political reforms that led to policy changes, political shifts and, the most memorable of all, ouster of a president.

Linking to Manila’s socio-political value is its history that made the city an invaluable cultural paragon. Since 1571 when Adelantado Miguel Lopez de Legazpi founded the city as the seat of the Spanish empire in the East, Manila became the administrator and messenger – or a dictator, in this matter – of all important instructions and directives from the King of Spain and the Governor General. Even before colonizers controlled the Philippines, Manila’s leadership culture ran in its veins with the emergence of the rajahs, datus and other dominant leaders of pre-Spanish Philippines.

Indeed, it has all the aces to retain the title of the Philippines’ capital, but is it really enough for Manila to continue its duties of becoming the Capital?

Truth be told: Manila is generally filthy, unruly and crammed. Unlike other cities, the capital city shows slower economic development and uncomfortable kind of living. It is mostly dependent to the national government in terms of tourism promotion and development. Poverty is evident in almost all corners of the city and the local government which was led and managed by well-known political juggernauts after EDSA People Power Revolution remains passive with delivering services and initiatives to raise the morale of its citizens.

All of these dilemma made the worse generation of Manileños since pre-World War 2 years – downgraded, dispirited locals who need to endure daily battles first before studying, working and living with dignity, harmony and pride. More of us feel that the government sees us as important because we have their votes in the next elections. More of us feel that idolizing and supporting their cheap stunts have monetary and material value. More of us feel that Manila is no longer a classy, honorable home but a warzone where every day is a struggle and every moment is a chance for survival.

Yes, Manila may be losing the Capital City title once the current regime pushed their proposed system. It may be sooner than we think and we cannot do anything because we have a dirty-old tyrant in the palace.

But is it too late for us to change Manila? Is it too late to break the curse for our dear city? It is for us as one community of Manileños to decide and act.

 

 

AURORA-NEW-LOGO-2015 copy_small

Maynila, kabihasnan nga ba ng mga bigong pangarap?

2015-category-title-dear-manila2016-post-featured-image-dear-manila-maynila-bigong-pangarap copy

Noong 1571, pormal na iniangat ng mananakop na si Miguel Lopez de Legazpi ang Maynila bilang isa sa mga pinakaunang lungsod ng noo’y kakatuklas lang niyang lupain na kalauna’y tatawaging Pilipinas. Ilang taon pagkatapos niyon, sa basbas ni Haring Felipe II, iniatas dito ang taguring “Insigne y Siempre Leal Cuidad” o “Most Distinguished and Ever Loyal City”, isang patunay ng napakalaking kumpyansa ng Espanya sa Maynila bilang kabisera ng kanyang kaharian sa Silangan. Mula noon, nabuo ang mas maraming pangarap ng bawat taong naging bahagi ng komersyo at pamumuhay sa lungsod. Sa loob ng mahigit tatlong siglo, marami sa mga pangarap na ito’y namunga at nagtagumpay, ngunit marami rin sa mga ito ang nabigo’t itinapon sa kawalan ang mga nasirang ninanasa.

Nang tuluyan nang ipinasa ng Espanya ang pamumuno ng Pilipinas sa Estados Unidos, natanaw ng marami na maisasakatuparan ang mga naudlot na pangarap sa pagpasok ng bagong panahon. Simbulo ng mga pangakong ito ang Maynila kung saan nasaksihan ang unti-unting pagbabago ng lipunang Pilipino. Umusbong ang komersyalisasyon at nakisabay din ang mga Pilipinong punong-puno ng ambisyon sa pagtatanim ng mga bagong binhi ng pag-asa. Tulad ng dati, marami ang nagsitagumpay pero marami pa rin ang nabigo’t patuloy na nilalabanan ang hamon ng modernismo.

Ngunit tulad ng pinaniniwalaan nating lahat, sadyang mapagbiro talaga ang tadhana. Huminto ang napakaraming pangarap sa pagdating ng mga Hapon. Halos nagdilim ang siyudad sa ilalim ng namumulang araw na nakaguhit sa watawat ng mga bagong mananakop. Hindi nagtagal, halos lahat ng mga pangarap na naging matayog ay natumbang parang tinangay ng alon ng pinagsamang tubig at dugo. Nawasak ang Maynila. Ang dating sagisag ng matagumpay na lipunang Pilipino, di kalauna’y naiwang durog, halos walang buhay, nanlulumo at bigo.

Saglit na tinanggal ang korona sa dating reyna noong 1948 habang dahan-dahan nitong ibinabangon ang mga pangarap na minsa’y naging simbulo ng iba pang pangarap. Maraming nagsasabing unti-unti na itong nanunumbalik, pero mas marami ang hindi sumasang-ayon. Dumating ang 1976 na hindi naisakatuparan ang pagtatayo ng isang bagong kabisera kaya’t nanumbalik sa Maynila ang dakilang karangalan bilang kabisera ng Republika na noo’y itinago sa mapanlinlang na “bagong lipunan”. Dumami ang mga nangarap na iniwan ang kani-kanilang mga sinilangan para mamuhunan ng ambisyon sa Maynila. Hindi nagbago ang pattern: marami ang nagtagumpay ngunit mas marami ang nabigo. Ang masakit na katotohanan sa senaryong ito: silang mga bigo ay naging parte na rin ng unti-unting pagkabigo na maibalik sa realidad ang mga bagay na sa mga aklat ng kasaysayan na lang nakikita. Patuloy ang rehabilitasyon. Patuloy ang pagpipilit na ibalik ang modelo ng isang tunay na lungsod. Patuloy ang paglalagay ng mga kolorete na para bang reynang inaayusan para sa mga haring gustong manligaw dito. Patuloy ang buhay, ngunit tila panahon na rin ang sumuko sa kanyang pagbabalik-karangalan.

Sumiklab ang makasaysayang pag-aaklas noong 1986, naupo ang limang pangulo, apat na alkalde at kung sino-sinong mga opisyal ng gobyernong nangakong ibabalik ang tinagurian nilang “old glory” ng Maynila. Lahat ay nauwi sa plano, sa mga pangako at di nagtagal ay naging panaginip na lang. Hindi tumigil ang pagdagsa ng mga nangangarap at nabibigo na maikukumpara sa malinis na tubig na nahuhulog mula sa tuktok ng bundok pero mauuwi lang sa maburak at mabahong ilog. May mga pangarap na patuloy na nagtatagumpay pero di kalaunan ay iiwan ang nagsilbing lupang yumakap sa kani-kanilang mga binhi noong sila’y papalago pa lang. May mga pangarap ding nananatili pang nakatindig ngunit sa nagmamadaling pagbabago ng panahon ay tila wala nang kasiguraduhan kung magtatagal pa sila’t patuloy pang masisilayan ang susunod na salinlahi. Sa bilis ng pag-ikot ng mga kamay ng orasan ay ganun din kabilis ang kanilang pag-agnas, pagkalaglag ng pira-piraso nilang mga parte at unti-unting pagkalusaw dahil sa paglimot. Ang kabihasnang minsang kasabay na nangarap ng mga tao ay nagiging libingan na ng mga nabigong pangarap at pangako.

Sa kabila nito, marami pa rin ang mga nagmamahal sa Maynila. Sila ang mga taong buong ingat na naglalakip ng mga pangarap ng Maynila sa kanilang puso’t isipan. Para na raw silang tanga sa paningin ng mga nagpapanggap na nagpapakatotoo, pero ang totoo, silang mga ‘eksperto’ ang tanga sa katotohanang ang mga pangarap na binuo para sa Maynila ay hindi kailanman mabibigo. Ang mga pangarap na ito’y dapat mahigpit na pinaninindigan ng sinuman, pamahalaan man o kanyang mamamayan hanggang dumating ang panahong may kakayahan na silang maisakatuparan. Ang mga pangarap ay hindi nabibigo, bagkus, ito’y nananatili’t naghihintay sa ihip ng hanging may dala ng tamang pagkakataon.

May panibagong tatlong taon na naman na paparating. Marami pa rin ang naniniwalang sa pagkapanalong muli ng bagong alkalde at mga kapwa pulitiko nito ay mananatili ang kabisera sa dilim at kawalang pag-asa. Sa panahong ito, magsilbi nawang maliliit na sigla ng liwanag ang mga nagmamahal sa Maynila, lalong lalo ang mga mismong ipinanganak, lumaki at bumuo ng sariling pangarap dito. Habang hindi pa dumarating ang katuparan ng kanyang mga bigong pangarap, iakibat nawa ng mga kislap na ito ang pagganap sa mabigat na tungkulin bilang makabayan, makatao at marangal na Pilipino. Tulad ng anumang ambisyon ng bawat tao, umuusad lamang ang mga pangarap na ito kung pinapaandar ng gawa’t determinasyon at iyon ay magmumula mismo sa mga taong ipinagmamalaki ang kanilang sarili bilang Manilenyo.

 

AURORA-NEW-LOGO-2015 copy_small