Tula ng Isang Manileño para kay “Maypagasa”

2015-category-title-muelle copy2020-AURORA-post-featured-bonifacio

Ngayong ika-157 anibersaryo ng kanyang kapanganakan, hayaan ninyong mag-alay ako ng maikling tula para sa aking Pambansang Bayani, sa aking Unang Pangulo, sa aking Number 1 Idol. Nasaan ka man, sana’y nababatid mo kung gaano mo nahubog ang paraan ko sa pagtanaw ng lipunang minsan mong niregaluhan ng kasarinlan. Habambuhay kitang gugunitain, kikilalanin at sasaluduhan.

Feliz compleaños, Señor Andres, El Presidente, El Supremo!

Mayroong isang dakilang tubong Tundo,
Ang pangalan ay Andres Bonifacio.

Yugto nya’y mahalaga sa kasaysayan:
Pakikipagdigma sa mga dayuhan
At nang makamit natin ang kalayaan.
Ginapi man ng sariling kababayan,
Ambag niya’y hinding-hindi malilimutan.

Supremo, tunay na anak ng Maynila.
Ama, asawa at bayani ng bansa.

2020-headline-feature-fb-aurora-10-cropped.png

Kalayaan 2014: Pangarap. Dunong. Lakas. Pag-unlad.

Sa gitna ng pag-iisip kung paano ko isusulat ang ispesyal na okasyon sa araw na ito ay bigla na lang pumasok sa isip ko ang Awit ng Maynila, ang opisyal na himno ng punong kabisera ng Pilipinas. Hindi ito nagpapigil at tuluyang binigkas ng aking mga labi nang may kasamang himig at damdamin. Nasa ikalawang taludtod pa lang ako ng kanta ay napatigil ako sa una’t ikalawang linya, at nagdesisyon akong ito ang gagamitin kong anggulo para gunitain sa taong ito ang isa sa mga pinakamahalagang petsa ng mga Pilipino bilang isang malayang lahi.

Kalayaang tuparin ang pangarap.

Mapalad ang henerasyong ito dahil malaya tayong isakatuparan ang gusto nating direksyon sa buhay. Hangga’t ikaw ay nagsusumikap, buong buhay mong nanamnamin ang tagumpay ng iyong pinapangarap. Ang mga tulad nina Jose Rizal at Andres Bonifacio ay nangarap din para sa sarili at sa bayan ngunit ang naging katuparan ng mga ito ay kamatayan. Nakakalungkot na hindi nila nakita o naramdaman ang pagpupursigi sa kanilang inaasam dahil sa kawalan ng kasarinlan noong kanilang panahon.

Kalayaang mapalawak ang dunong.

Ipinagkait ng mga mananakop noon ang kalayaan ng napakaraming Pilipino para pumasok sa mga institusyong pangkarunungan. Sa kasalukuyan na ang edukasyon ay inilalaan para sa lahat at ang daloy ng impormasyon ay libre sa pamamagitan ng bagong teknolohiya, marami sa atin ang nagpupursiging matuto kahit nakararanas ng matinding kahirapan. Hindi tulad noon, walang hangganan ngayon ang pagkakataon ng sambayanan para linangin ang isip sa loob at labas ng paaralan – isang anyo ng kasarinlang nagpapalaya sa sinuman sa kamangmangan.

Kalayaang patunayan ang lakas.

Napatunayan ng lahing ito ang lakas ng naghihimagsik na Pilipinong gustong lumaya sa kamay ng mga mananakop. Magkagayunman, marami sa kanila ang nalagay sa kapahamakan o nauwi sa kamatayan para ipakita na ang lakas ng mamamayan ang dapat manaig sa kabuktutan ng noo’y malupit na pamahalaan. Ngayon, kahit sino ay may tsansang magpahayag ng kanilang saloobin sa pamamagitan ng Internet, social media at blogging. Sa ganitong mga paraan, naipapakita ng isang Pinoy ang lakas niyang taglay bilang nagmamalasakit na mamamayan. Naging daan din ang mga ito upang magtipon ang sinumang may iisang adhikain nang hindi humaharap sa digmaan at hindi nakakaranas ng pisikal na karahasan.

Kalayaang matamo ang pag-unlad.

Noon, ang kaunlaran ay para lamang sa mga kalalakihan, mayayaman at may pinag-aralan. Dumating ang puntong ang kababaihan ay nakulong lang sa tahanan, ang mahihirap ay inaabuso ng mga elitista, at ang mga walang karapatang pumasok sa paaralan ay natututo lang sa kanilang karanasan at pagdurusa. Ang bunga ng kalayaang pinaglaban ng ating mga ninuno ang sumira sa tanikala ng mga nasabing pagmamalupit. Bukod sa kasarinlan, iniwan nila sa atin ang kalayaang paunlarin ang sarili bilang tao at bilang Pilipino. Ngayon, sinuman sa atin ay pwedeng umunlad nang walang tinitignang kasarian, estado sa buhay o nakamit na karangalang pang-akademiko. Kung taglay ng Pilipino ang kasipagan, pagmamahal sa sarili, pagpapahalaga sa kapwa at pananampalataya sa bayan at Diyos, tayo ay uunlad at mabubuhay na malaya.

Kayamanan natin ang kalayaan at dapat natin itong bigyan ng kahalagahan. Lubos man ang ating paggamit nito, huwag nawa natin itong abusuhin at gamitin nang may mabuting kamalayan at positibong kaisipan. Samakatuwid, ang pagdiriwang natin ng kalayaan ng ating minamahal na bansa ay maging makulay at makabuluhan ngayon at sa mga susunod pang henerasyon.

Mabuhay ang kasarinlan! Mabuhay ang Republika ng Pilipinas!

16842_1229172370980_2011547_n

Post #143: Si Bonifacio, Ang Katatagan Ng Mga Pilipino At Ang Kabayanihan Ng Mundo

#Boni150

Ito ang ika-isang daan at apatnapu’t tatlong handog ng Aurora Metropolis na inilathala ngayong importanteng araw na ito, ang ika-150 anibersaryo ng kapanganakan ni Gat. Andres Bonifacio. Ang ika-143 artikulong ito (kung saan ang 143 ay nangangahulugang ‘I love you’) ay alay para sa lahat ng nagmamahal sa bansang Pilipinas, lalo na ngayong nakakaranas tayo ng napakaraming pagsubok bilang isang mamamayang Pilipino.

“Pakatandaang lagi na ang tunay na pagibig sa Dios ay siya ring pagibig sa Tinubuan at iyan din ang pagibig sa kapwa.” – Andres Bonifacio, Sampung Utos ng mga Anak ng Bayan

Ang mga aral ni Gat. Andres Bonifacio sa kasalukuyang trahedya ng ating bansa.

Ang mga aral ni Gat. Andres Bonifacio sa kasalukuyang trahedya ng ating bansa.

Ang paghagupit ni Super Typhoon Yolanda (na may international name na Haiyan) sa Samar at Leyte; ang pagtama ng magnitude 7.2 major earthquake sa Cebu at Bohol; ang mapangahas na pagsakop ng mga rebelde na nagresulta sa biglaang giyera sa lungsod ng Zamboanga at mga kontrobersiyang pulitikal sa luklukan ng pambansang pamahalaan sa Kalakhang Maynila ay hindi na mga bagong problema sa ating bansa. Mas masalimuot man ang pinsala at bilang ng mga taong apektado sa mga kalamidad ngayon, noon pa’y pinatunayan na ng ating mga ninuno na sa pagtatapos ng anumang unos, likha man iyon ng kalikasan o kalupitang gawa ng tao, may kakayahan tayong mga Pilipino na muling mabuhay nang may dignidad at umahon nang may nililingong pag-unlad.

Maging ang pagtatanggol ng Estados Unidos mula sa panggigipit ng Tsina sa isyu ng West Philippine Sea, ang pakikipaglaban para sa pagmamay-ari ng Kalayaan Group of Islands (mas kilala bilang Spratly Islands) at Sabah; o ang pagkakaisa ng maraming bansa na tumulong sa mga naapektuhan ng mga nakalipas na trahedya sa Kabisayaan ay hindi na rin ganoong kakaiba. Dumaan man tayo sa mahigit tatlong siglong pananakop, tumindig ang Pilipinas sa mga pagsubok ng ating mga dayuhang mananakop na tayo ay karapat-dapat na makilala sa pandaigdigang ugnayan at kilalanin ng mundo bilang bansang may libo-libo’t hiwa-hiwalay na isla, ngunit pinag-uugnay ng pagmamahal sa kalayaan at sa bayan.

Naitala sa kasaysayan na noon pa man, nakakaranas na ang Pilipinas ng mga natural na kalamidad dahil sa heograpikal na kalagayan nito. Magkagayunman, sa ilang beses na inulan, nilindol o pinutukan ng bulkan ang mga bayang apektado nito ay unti-unting nakakabangon at nakakabalik sa kaunlarang meron ang mga ito. Bukod dito, napagtagumpayan rin ng bansa ang mga digmaan at kaguluhang likha ng tao na nakalikha ng napakahabang listahan ng mga bayaning hinahangaan natin. Nanatili ang mga sinaunang Pilipino na maging matatag sa pananampalataya’t paniniwala sa Diyos, sa pagiging matapang, makatao at mapagkalinga sa kanilang mga kababayan – lahat ay bunsod ng maigting na pag-ibig sa kanilang tinubuang lupa. Ngunit higit sa lahat, silang mga ninuno natin ay minsang nagkusa sa pagbibigay ng tulong sa iba sa pinakasimpleng paraang kaya nila. Sila ang naging matibay na ehemplo ng bayanihan sa mga oras ng trahedyang dinaranas ng bansa tungo sa kaayusan at kasarinlan.

Sa araw na ito na ang buong bansa ay nagdiriwang ng ika-150 anibersaryo ng kapanganakan ng pinakadakilang anak ng Tundo at Supremo ng bawat Pilipino na si Gat. Andres Bonifacio, tila napapanahon para sa ating lahat na konektahin ang nakaraan, kasalukuyan at kinabukasan tungo sa pag-unawa sa mga kasalukuyang nangyayari sa ating bayan. Tila umiikot lang ang mga senaryo ngayon at noong panahon ni Bonifacio, kasama ang napakarami pang bayani’t mga personalidad na nabuhay sa kanilang salinlahi. Sa puntong ito, maaaring nagagalak si Bonifacio sa kasalukuyang mga anak ng bayan na umiibig sa Pilipinas at umaaruga sa mga kapwa Pilipino, lalo na ngayon na ang buong bansa’y nasa gitna ng krisis.

Tulad ni Bonifacio, marami sa mga naging biktima ang patuloy na namumuhay sa katatagan, pananalig sa Panginoon at natitirang pag-asa sa gitna ng ng trahedya. Kahit gutom, uhaw, nawalan ng tahanan o minamahal, ang ilan sa kanila’y piniling dumamay at makibahagi sa pagtulong sa kapwa nila nasalanta. Tulad din ng ating bayani, walang alinlangang ginawa ng mga pulis at sundalo ang kanilang tungkulin nang doble sa kanilang tipikal na responsibilidad. Higit pa sa pagiging tagapagpatupad ng batas, nagsilbi silang karpintero, arkitekto, doktor, nars, guro at lingkod bayang handang maging pundasyon ng mga apektadong lugar hanggang unti-unti silang makatindig nang normal. Mas kahanga-hangang katangian ang ipinakita ng mga ordinaryong taong nagsilbing volunteer na, tulad ni Bonifacio, ay inambag ang sariling oras, boses, lakas at kakayahan upang makatulong at maging katuwang sa mga pinagdaraanan ng mga kababayan. Nabura ang mga harang na naghihiwalay sa mga mahirap, middle class at mayaman sa loob ng mga relief warehouse at evacuation center kung saan sama-sama silang kumikilos para sa iisang layunin at panalangin.

Marahil ay ikinatutuwa ring masaksihan ni Bonifacio ang pagbabalik sa Pilipinas ng bulto-bultong puwersa ng mga dayuhan sa lahat ng sulok ng daigdig, hindi upang sakupin tayong muli, kundi upang maging pinakabagong mga bayani para sa ating bansa. Sa mga pagsubok na dinanas ng bansa ay nakita nating nagtagpo para sa iisang hangarin ang mga bansang matagal nang  magkakaalyado, ang mga dating nagtapos ang ugnayan dahil sa digmaan at kahit ang may mga nagpapatuloy na hidwaan. Kahit din sa kabila ng mga isyung kinakaharap ng kani-kanilang mga pamahalaan at lipunan, nagsikap silang ipadala ang kanilang puwersang pang-militar, volunteers at maging tulong pinansyal ng mga mamamayan nito upang makadagdag sa muling pag-angat ng mga naapektuhan.

Ipinanganak noong 1863 sa Tundo, Maynila, isa’t kalahating siglo na ang nakararaan, dumating sa ating lipunan ang isang Andres Bonifacio. Ang kanyang kapanganakan ay tila ba isang simbolikong pagdating ng pag-asang hangad ng isang bansang noo’y naka-kadena sa kolonya at nangangarap ng malayang buhay bilang tao at bilang Pilipino. At ngayong mismong araw na ito ng kanyang kaarawan, nawa’y maging instrumento ang buhay ng “Hamak na Dakila” upang muling magdala ng pag-asa sa mga kababayan nating sa ngayon ay sumisilip ng liwanag mula sa ilalim ng mga guho. Kaakibat ang mga bayani mula sa iba’t ibang lahi ng daigdig, ang ispiritu ng kanyang kabayanihan at kadakilaan ay manatili sa mga susunod pang henerasyon ng mga Pilipino. At tulad ng kalayaang kanyang pinagpagurang makamtan bago siya pumanaw, patuloy na magiging bahagi ang mga aral na iniwan ni Bonifacio sa muling pagbangon ng ating bayang patuloy na lumalaban sa hamon ng panahon.

Mabuhay si Gat. Andres Bonifacio! Mabuhay ang buong mundo! Mabuhay ang matatag na lahing Pilipino!